PROGRAM
WYCHOWAWCZY
PODSTAWY PRAWNE ZOBOWIĄZUJĄCE SZKOŁY PUBLICZNE DO REALIZACJI ZADAŃ WYCHOWAWCZYCH.
1. Konstytucja Rzeczpospolitej Art. 48, ust. 1, określa prawo rodziców do wychowania (Nauczyciele w zakresie wychowania mają funkcję wspomagającą i uzupełniającą w stosunku do rodziców)
2. Art. 4, Ustawy o systemie oświaty mówi:
Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznanie oraz jego przekonania.
3. Art. 53, ust. 4, Konstytucji Rzeczpospolitej określa możliwość prowadzenia przez szkoły lekcji religii. Sprawy te reguluje Ustawa o systemie oświaty oraz Rozporządzenie MENiS:
Religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób.
4. Art. 72, ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej mówi:
Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.
5. Ustawa o systemie oświaty - określa podstawy i ramy wychowania szkolnego.
Oświata Rzeczpospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa, kieruje zasadami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie respektujące chrześcijański system wartości - za podstawy przyjmuje uniwersalne zasady etyki.
Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości do ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i Świata.
Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności.
Ustęp 1,2,3 Art. 1 Ustawy:
System oświaty zapewnia w szczególności:
1. Realizację prawa każdego obywatela Rzeczpospolitej Polskiej do kształcenia się oraz dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednio do wieku i osiągniętego rozwoju.
2. Wspomaganie przez szkoły wychowawczej roli rodziny.
3. Dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych i specjalnych form pracy dydaktycznej, (Dz. U. Nr 14 z 1991 § s. Ust. 1 pkt. 1)
4. Statut szkoły określa: sposób realizacji celów i zadań wynikających z ustawy z wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych oraz programu wychowawczego szkoły, który stanowi załącznik do statutu.
Takie będą Rzeczpospolite, jakie ich młodzieży chowanie
J. Zamojski
Cele pracy wychowawczej Gimnazjum:
1. pomoc rodzinie w wychowaniu młodzieży,
2. kształtowanie cech porządnego człowieka,
3. kształtowanie postaw pro rodzinnych, pro zdrowotnych, pro społecznych,
4. kształtowanie norm zachowań (kultura słowa, zachowanie, wygląd zewnętrzny),
5. prowadzenie bieżącego systemu oceny zagrożeń,
6. diagnozowanie potrzeb opiekuńczo - wychowawczych w szkole, przyczyn agresji i innych patologii w szkole,
7. analiza sytuacji wychowawczej w szkole,
8. eliminowanie konfliktów - nauczyciel - uczeń,
9. poszanowanie nietykalności osobistej,
10. asertywność w życiu szkolnym,
11. radzenie sobie ze stresem,
12. przygotowanie młodzieży uczącej się do wejścia na rynek pracy,
13. profilaktyka w zakresie szkodliwości picia alkoholu, środków uzależniających,
14. współpraca z instytucjami działającymi na rzecz młodzieży,
15. współpraca dyrekcji i rady pedagogicznej z rodzicami,
16. pedagogizacja rodziców,
17. kształcenie umiejętności planowania, organizowania,
18. przyjmowanie odpowiedzialności za własną naukę,
19. uczenie umiejętności rozwiązywania problemów (szkolnych, rodzinnych, zdrowotnych),
20. pomoc, ukierunkowanie ucznia w drodze do sukcesu (zgodnie z zainteresowaniami) - udział w olimpiadach, konkursach, zajęcia pozalekcyjne,
21. przeciwdziałanie przestępczości - pogadanki, spotkania z kuratorem sądowym, pracownikami policji,
22. kształtowanie tradycji i obrzędów w szkole,
23. udział młodzieży w różnych formach życia kulturalnego (teatr, kino, itp.)
24. prowadzenie zajęć integracyjnych, integracja zespołu klasowego: biwaki, wycieczki, imprezy klasowe, szkolne)
25. ochrona przed negatywnym wpływem mediów i sekt,
26. lepszy start młodzieży w dorosłe życie.
Rozdział II
Zadania ogólne szkoły
I Nauczanie - szkoła zapewnia:
1) naukę poprawnego i swobodnego wypowiadania się, pisania i czytania ze zrozumieniem,
2) poznawanie wymaganych pojęć i zdobywanie rzetelnej wiedzy na poziomie umożliwiającym co najmniej kontynuację nauki na następnym etapie kształcenia,
3) dochodzenie do rozumienia, a nie tylko do pamięciowego opanowania przekazywanych treści,
4) rozwijanie zdolności dostrzegania różnego rodzaju związków i zależności (przyczynowo - skutkowych, funkcjonalnych, czasowych i przestrzennych,
5) rozwijanie zdolności myślenia analitycznego i syntetycznego,
6) traktowanie wiadomości przedmiotowych, stanowiących wartość poznawczą samą w sobie, w sposób integralny, prowadzący do lepszego rozumienia świata, ludzi i siebie,
7) poznawanie zasad rozwoju osobowego i życia społecznego,
8) poznawanie dziedzictwa kultury narodowej postrzeganej w perspektywie kultury europejskiej.
Nauczyciele stwarzają uczniom warunki do nabywania następujących umiejętności:
1) planowanie, organizowanie i ocenianie własnego uczenia się, przyjmowanie coraz większej odpowiedzialności za własną naukę,
2) skutecznego porozumiewania się w różnych sytuacjach, prezentacji własnego punktu widzenia i brania pod uwagę poglądów innych ludzi, poprawnego posługiwania się językiem ojczystym, przygotowania się do publicznych wystąpień,
3) efektywnego współdziałania w zespole i pracy w grupie, budowania więzi międzyludzkich, podejmowania indywidualnych i grupowych decyzji, skutecznego działania na gruncie zachowania obowiązujących norm,
4) rozwiązywanie problemów w sposób twórczy,
5) poszukiwanie, porządkowanie i wykorzystywanie informacji z różnych źródeł oraz efektywnego posługiwania się technologią informacyjną,
6) odnoszenia do praktyki zdobytej wiedzy oraz tworzenia potrzebnych doświadczeń i nawyków,
7) rozwoju sprawności umysłowych oraz osobistych zainteresowań,
8) przyswajanie sobie metod i technik negocjacyjnego rozwiązywania konfliktów, problemów społecznych.
Rozdział III
Powinności wychowawcze będące wymiarem pracy edukacyjnej każdego nauczyciela.
a) własny przykład (kultura osobista) - słowa ulatują, przykłady przyciągają,
b) umiejętność budowania własnego autorytetu (stosunki interpersonalne - uczeń, rodzic, pracownik:
ˇ tworzenie wzajemnego klimatu zaufania (kontakty nauczyciel - klasa),
ˇ wrażliwość na dobre i na złe zachowania (wpis do zeszytu uwag w każdym dzienniku lekcyjnym),
c) kultura słowa - formy grzecznościowe,
d) umiejętność kontaktu z młodzieżą,
e) czynna sympatia (przyjaciel, doradca),
f) poszanowanie godności ucznia i jego uczuć osobistych, jego poczucia wartości własnej,
g) kredyt zaufania jakim nauczyciele powinni obdarzać młodzież,
h) nie zamykanie drogi młodzieży do poprawy na przyszłość,
i) sprawiedliwość (równość kryteriów postępowania i oceniania, nie uprzedzać się do jednych i nie mieć ulubieńców wśród innych),
j) zgodność między słowem a postępowaniem,
k) wymaganie i surowość w granicach taktu i sprawiedliwości.
2 Zadania:
a) rzetelność w wykonywaniu podjętych zadań, konsekwencja, sumienność,
b) komunikatywność,
c) poznać uczucia (środowisko rodzinne),
d) doskonalenie (nowatorskie metody i sposoby rozwiązywania problemów wychowawczych, fachowa literatura, kursy...),
e) nauczyciel mediator (każdy problem wymaga rozwiązania),
f) współpraca rodzic - wychowawca - dyrektor,
g) motywacja ucznia do nauki,
h) przygotowanie ucznia do zadań w czynnym życiu zawodowych i publicznym.
Rozdział IV
Powinność i treści wychowawcze właściwe dla poszczególnych zajęć edukacyjnych.
1. Uczyć umiejętności współdziałania w zespole,
a) efektywne współdziałanie w zespole i pracy w grupie,
2. Kształtowanie umiejętności planowania, organizowania, ocenianie własnego uczenia się. Przyjmowanie odpowiedzialności za własną naukę.
3. Uczenie umiejętności rozwiązywania problemów, technik negocjacyjnych.
4. Prezentacja własnego punktu widzenia i branie pod uwagę poglądów innych ludzi.
5. Kształtowanie norm zachowań (dyscyplina).
6. Uczyć odnoszenia do praktyki zdobytej wiedzy i tworzenie potrzebnych nawyków i doświadczeń.
7. Tworzenie klimatu miłości do rodziny, małej i wielkiej ojczyzny,
8. Posługiwanie się językiem ojczystym,
9. Przygotowanie do publicznych wystąpień.
10. Szacunek do symboli państwowych,
11. Uczenie patriotyzmu,
12. Uczenie rzetelnej pracy, uczciwości.
Rozdział V
Powinności wychowawców klasowych.
1 Znajomość środowiska rodzinnego wychowanka (czy pełna rodzina, patologia, sytuacja materialna, miejsce dziecka w rodzinie, warunki do odrabiania lekcji).
2 Systematyczne poznawania, obserwowanie dziecka:
a) zainteresowanie ucznia i zachęcenie do ich rozwiązywania,
b) zachowanie,
c) nauka - sukcesy i porażki,
d) wygląd zewnętrzny.
3 Okazywanie młodzieży szacunku, zaangażowania, zainteresowania.
4 Tworzenie warunków do rozwijania kompetencji, umiejętności.
5 Wiara w możliwości wychowania.
6 Tworzenie okazji do rozwoju moralnego.
7 Udzielanie młodzieży pomocy w odnajdywaniu sensu życia.
8 Unikanie częstego zadawania pytań.
9 Okazywanie zaufania.
10 Dyskrecja.
11 Docenianie wagi zgłaszanych spraw przez uczniów.
12 Integracja zespołu klasowego (biwaki, wycieczki, rajdy, imprezy klasowe i szkolne).
13 Odpowiedzialność wychowawcy za sprawy i problemy swoich wychowanków,
a) rozstrzyganie spraw spornych (wychowawczych, dydaktycznych) z:
ˇ nauczycielami różnych przedmiotów,
ˇ uczniami,
ˇ personelem administracyjno usługowym,
ˇ indywidualne kontakty wychowawcy z uczniem.
14 Promocja klasy na tle szkoły:
a) organizowanie imprez ogólnokształcących (np. pożegnanie absolwentów, apel z okazji Dnia Komisji Narodowej), klasowych (wieczorki taneczne, wycieczki, wyjazdy do kina, teatru itp.),
b) uczestniczenie w imprezach organizowanych przez instytucje samorządowe (MGOK w Okonku, Starostwo w Zlotowie, PCK, TKKF i inne według kalendarza imprez),
c) gazetka szkolna,
d) fotoreportaże z działalności klasy w gazetkach szkolnych i w gazecie lokalnej,
e) logo klasy,
f) pomoc uczniom słabszym (zajęcia wyrównawcze),
g) kolorystyka koszulek na lekcjach wychowania fizycznego.
Zasady współpracy z rodzicami.
1 Organizowanie spotkań klasowych i indywidualnych z rodzicami:
a) wybór klasowej rady rodziców (aktywne uczestniczenie w życiu klasy i realizacji programu wychowawczego klasy),
b) wybór szkolnej rady rodziców, która aktywnie uczestniczy w życiu szkoły (współpraca z dyrekcją, nauczycielami i samorządem szkolnym w realizacji planu dydaktycznego i wychowawczego szkoły),
c) zapoznanie rodziców ze statutem szkoły i programem wychowawczym szkoły i klasy,
d) informowanie rodziców o zasadach oceniania i klasyfikowania, regulaminach szkoły i klasy,
e) informowanie się nawzajem o problemach dotyczących dziecka,
f) organizowanie spotkań z rodzicami mających charakter informacyjny, okolicznościowy (uczestniczenie rodziców lub przedstawicieli rodziców na ważnych uroczystościach szkolnych, wycieczkach, biwakach itp.), szkoleniowy (uczestniczenie rodziców w realizacji programów profilaktycznych),
g) inspirowanie młodzieży do aktywnego uczestniczenia w życiu szkoły
h) pomoc w organizacji imprez szkolnych i klasowych.
2 Działalność Szkolnej Rady Rodziców wg regulaminu załączonego do statutu.
Rozdział VII
Założenia pracy wychowawczej.
METODY I FORMY REALIZACJI TREŚCI PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY.
1) Rozmowy z rodzicami.
2) Obserwacja uczniów.
3) Ankieta informacje o klasie.
4) Ankieta agresja wśród młodzieży.
5) Ankieta zainteresowania młodzieży.
6) Ankieta uzależnienia.
7) Ankieta dotycząca odżywiania się.
8) Analiza ankiet i podjęcie odpowiednich form i metod pracy umożliwiających pomoc dla uczniów m.in.:
a) wprowadzenie programów profilaktycznych,
b) pedagogizacja rodziców (szkolenia),
c) pogadanki - tematyka m.in. na lekcjach wychowawczych:
ˇ agresja wśród młodzieży, prześladowania,
ˇ przestępczość wśród młodzieży,
ˇ sankcje prawne za posiadanie narkotyków,
ˇ poszanowanie godności i nietykalności osobistej,
ˇ prawa człowieka Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, człowieka, Europejska Konwencja o
ˇ szacunek dla ludzi starszych,
ˇ tolerancja w stosunku do ułomności fizycznej i umysłowej,
ˇ stres, jak go pokonać,
ˇ asertywność,
ˇ nałogi, a dojrzałość życia osobowego,
ˇ postawy wobec alkoholizmu i innych środków uzależniających,
ˇ przyczyny picia alkoholu,
ˇ przeciwdziałanie AIDS,
ˇ jak uniknąć zagrożenia HIV,
ˇ narkomania - przyczyny i skutki.
9) Obserwacja uczniów z przejawami zaburzeń w zachowaniu, sprawiających trudności wychowawcze:
a) rozmowy indywidualne ucznia z wychowawcą,
b) rozmowy indywidualne ucznia z nauczycielem,
c) rozmowy indywidualne ucznia z dyrektorem,
d) rozmowy indywidualne z rodzicami,
e) pomoc samorządu uczniowskiego w rozwiązywaniu trudnych spraw wychowawczych.
Program i zadania z zakresu oświaty zdrowotnej i promocji zdrowia do realizacji.
ˇ zdrowy styl życia promocja
ˇ stres - jak go pokonać,
ˇ odżywianie się - higiena jamy ustnej,
ˇ bezpieczne wakacje - pogadanka,
ˇ choroby zakaźne,
ˇ higiena wieku dojrzewania.
ˇ wykorzystywanie materiałów dydaktycznych, zgromadzonych w bibliotece szkolnej, (literatura, kasety video),
ˇ wprowadzenie programów profilaktycznych,
ˇ szkolenie młodzieży, pracowników, rodziców wirusowe zapalenie wątroby,
ˇ umożliwienie uczniom, pracownikom szkoły odpłatnego szczepienia,
ˇ przeprowadzenie testu z zakresu wiedzy o WZW typu B i innych w tematyce zdrowotnej,
ˇ udział młodzieży w zawodach grup udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej,
c) zmniejszenie częstotliwości wypadków,
ˇ szkolenie BHP młodzieży i pracowników,
ˇ zapobieganie wypadkom i urazom,
ˇ promocja zachowań poprawiających stan BHP w szkole i na zajęciach praktycznych.
CELE WYCHOWAWCZE SZKOLNEGO SAMORZĄDU
Wybór samorządów klasowych i samorządu szkolnego
2) Udział samorządu w szkoleniach.
3) Współpraca z samorządami innych szkół.
4) Umiejętność organizowania imprez kulturalnych (np. apele).
5) Współpraca samorządu szkolnego z samorządem gminy i powiatu.
6) Inicjowanie, wspieranie obrzędów, tradycji szkoły:
a) uroczystości samorządowe, szkolne, państwowe, ślubowanie uczniów,
b) uroczysty apel z okazji DEN - przedstawienie szkolne,
c) spotkanie opłatkowe młodzieży i pracowników szkoły - JASEŁKA - przedstawienie,
d) spotkanie andrzejkowe - tradycje i obrzędy,
e) tradycje wielkanocne,
f) ślubowanie absolwentów szkoły,
g) zorganizowanie zakończenia roku absolwentów szkoły,
h) organizowanie konkursów szkolnych,
i) inne,
j) działalność teatrzyków szkolnych,
7) Redagowanie gazetki szkolnej Gimformator
8) Udział młodzieży w konkursach w konkursach przedmiotowych, promocja ucznia zdolnego,
9) Udział młodzieży w zajęciach pozalekcyjnych organizowanych przez szkołę i inne ośrodki kulturalne (np. MGOK).
10) Udział młodzieży w różnych formach życia kulturalnego (teatr, kino, targi, wystawy itp.)
11) Pomoc wychowawcom w integracji klasy.
12) Udział w rozgrywkach sportowych, międzyklasowych i międzyszkolnych (pomoc organizacji święta sportu).
13) Odpowiedzialność uczniów za mienie szkoły, realizację zadań.
IV Współpraca ze środowiskiem lokalnym.
1) Udział młodzieży w imprezach organizowanych przez samorząd miasta i samorząd powiatowy (MGOK, PCK, Straż Pożarna, Sanepid, Telewizja i inne zgodnie z kalendarzem imprez).
2) Współpraca ze stowarzyszeniami i instytucjami działającymi na rzecz młodzieży.
3) Współpraca z innymi szkołami.
4) Udział w akcji sprzątanie świata.
5) Organizowanie spotkań młodzieży z radnymi, posłami.
V Tworzenie warunków do pracy wychowawczej
1) Szkolenie Rady Pedagogicznej.
2) Doskonalenie zawodowe, podnoszenie kwalifikacji i wiedzy pedagogicznej.
3) Opracowanie regulaminów szkoły.
4) Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień uczniów:
ˇ przygotowanie uczniów do konkursów, olimpiad,
ˇ organizacja zajęć pozalekcyjnych w szkole,
5) Wymiana doświadczeń nauczyciel - rodzic.
6) Integracja klasowej i szkolnej społeczności.
7) Tworzenie odpowiedniej atmosfery w klasie i szkole.
8) Nagradzanie uczniów, którzy osiągają wysokie wyniki w nauce i aktywnie uczestniczą w życiu szkoły.
9) Dyżury klas:
ˇ dbanie o porządek w szkole, klasie,
ˇ organizowanie imprez w ramach dyżuru (np. październik - apel z okazji D.E.N.)
10) Promowanie szkoły na zewnątrz.
11) Inicjowanie, wspieranie obrzędów i tradycji szkoły.
ZAKOŃCZENIE
1 Program wychowawczy szkoły i klasy musi być zaakceptowany przez rodziców, samorząd szkolny, radę pedagogiczną.
2 Program wychowawczy powinien służyć rozwojowi uczniów z uwzględnieniem ich indywidualnej specyfiki w zakresie poziomu dojrzałości, wolności sumienia i wyznawanych przekonań.
3 Edukacja szkolna polega na harmonijnej realizacji zadań przez nauczycieli w zakresie nauczania, kształcenia umiejętności i wychowania.
4 Praca wychowawcza nauczycieli polega na ochronie młodzieży przed złem a także na budowaniu dobra.
5 Program wychowawczy jest jednym z narzędzi reklamy szkoły.
6 Istnieje konieczność dokształcania, doskonalenia nauczycieli w dziedzinie wychowania:
ˇ szkolenia rad pedagogicznych,
ˇ udział nauczycieli w kursach, studiach podyplomowych,
ˇ dostęp do publikacji na temat wychowanie w szkole.
7 Ewaluacja pracy szkoły, analiza sytuacji wychowawczej pozwala na dostosowanie metod, form pracy wychowawczej do potrzeb młodzieży naszej szkoły.